
Teravih namazı, Ramazan ayına mahsus, yatsı namazından sonra eda edilen ve Hanefi fıkhında sünnet-i müekkede kabul edilen bir gece ibadetidir. Kelime anlamı olarak “dinlendirmek” kökünden gelen teravih, her dört rekatın sonunda kısa bir oturma ile devam eden özel bir kılınış şekline sahiptir. Bu yazıda teravih namazının tanımından hükmüne, kaç rekat olduğundan fazilet ve sıkça sorulan sorularına kadar tüm ayrıntılar bir arada sunulmaktadır.
Teravih Namazı Nedir?
Klasik fıkıh kaynaklarında “Gıyâm-ı Şehri Ramazan” (Ramazan ayının gece kıyamı) başlığı altında işlenen teravih namazı, yalnızca Ramazan ayına özgü bir ibadettir. İsmini, her dört rekatın ardından cemaatin bir miktar dinlenmesi için verilen aradan alır; bu ara “tervîha” olarak adlandırılır.
Teravih Namazının Hükmü Nedir?
Kudûrî’de yer alan hükme göre, Ramazan ayında yatsı namazından sonra insanların bir araya gelip teravih namazı kılması müstehab olarak nitelendirilmiştir; Hanefi mezhebinde genel kabul bu ibadetin sünnet-i müekkede olduğu yönündedir.
يُسْتَحَبُّ أَنْ يَجْتَمِعَ النَّاسُ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ بَعْدَ الْعِشَاءِ
Meali: “Ramazan ayında yatsıdan sonra insanların bir araya gelmesi müstehabtır.”
Bu uygulama, Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ve ashabının Ramazan gecelerini ihya etme geleneğine dayanır ve teravih namazı bu yönüyle cemaatle kılınması teşvik edilen bir gece kıyamıdır.
Teravih Namazı Kaç Rekattır? Nasıl Kılınır?
Teravih namazı toplamda yirmi rekat olarak kılınır. Bu rekatlar dörder rekatlık beş “tervîha” (dinlenme seti) hâlinde eda edilir. Kılınış esasları şöyle özetlenebilir:
- İmam, cemaate her iki rekatta bir selam vererek namazı kıldırır.
- Her iki tervîha arasında, yaklaşık dört rekat kılacak kadar bir süre oturup dinlenmek müstehabtır.
- Teravih namazı tamamlandıktan sonra imam cemaate vitir namazını da kıldırır.
- Teravih, yatsı namazının farzı ve son sünnetinden sonra, vitir namazından önce kılınır.
فَيُصَلِّي بِهِمْ إِمَامُهُمْ خَمْسَ تَرْوِيحَاتٍ، فِي كُلِّ تَرْوِيحَةٍ تَسْلِيمَتَانِ
Meali: “İmam onlara her tervihada iki selam vererek beş terviha kıldırır.”
Teravih Cemaatle mi, Münferiden mi Kılınır?
Teravih namazının cemaatle kılınması sünnetin ruhuna en uygun olan uygulamadır ve bu amaçla bir araya gelinmesi müstehab görülmüştür. Bununla birlikte bir özür sebebiyle veya tercihen tek başına (münferit) kılınması da caizdir. Vitir namazı Ramazan dışındaki günlerde genellikle münferit kılınırken, Ramazan ayında teravihe bağlı olarak cemaatle kılınması sünnet kabul edilmiştir.
Teravih Namazının Fazileti Nedir?
Teravih namazının temel dayanaklarından biri, Ramazan gecelerini ihya etmenin faziletine dair rivayet edilen şu hadis-i şeriftir:
مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Meali: “Her kim Ramazan gecelerini iman ederek ve sevabını yalnızca Allah’tan bekleyerek ihya ederse, geçmiş günahları bağışlanır.”
Dürretü’n-Nasihîn’de aktarılan rivayetlerde, Ramazan gecelerinin her birine ayrı bir fazilet atfedilmiştir. Bu rivayetler arasında öne çıkanlar şöyle sıralanabilir:
- Cemaatle kılınan namazın her rekati, tek başına kılınan namaza göre kat kat daha üstün sayılmıştır.
- Mescide atılan her adımın uzun süreli bir ibadet sevabına vesile olduğu bildirilmiştir.
- Ramazan gecelerinde çokça zikir ve tesbihte bulunmanın manevi kazanımlarına dikkat çekilmiştir.
Bu rivayetler daha çok teşvik ve irşad amaçlı aktarılmış olup, namazın fıkhi rükünleri (rekat sayısı, kılınış şekli) yukarıda Kudûrî esas alınarak ayrıca açıklanmıştır.
Teravih Namazında Niyet ve Dualar
Teravih nafile bir ibadet olduğundan, genel namaz niyeti şartlarına uygun şekilde niyet edilir. Namaz sonrasında salavat-ı şerife getirmek ve “Sübhanallah”, “Elhamdülillah”, “La ilahe illallah” gibi zikirlerle meşgul olmak, Ramazan gecelerinin manevi verimini artıran uygulamalar arasında sayılmıştır.
Teravih Namazı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Teravih namazı kaç rekattır?
Teravih namazı, dörder rekatlık beş tervîha hâlinde toplam yirmi rekat olarak kılınır; her iki rekatta bir selam verilir.
Teravih namazı ne zaman kılınır?
Teravih, yatsı namazının farz ve son sünnetinin ardından, vitir namazından önce kılınır.
Vitir namazı teravihle birlikte cemaatle kılınabilir mi?
Ramazan ayı dışında vitir namazının cemaatle kılınması yaygın uygulama değildir; ancak Ramazan ayında teravihi takiben cemaatle kılınması sünnet kabul edilmiştir.
Teravih namazı evde kılınabilir mi?
Teravih namazı evde de kılınabilir. Ancak cemaatle ve mescitte kılınması, hem sünnetin aslına uygunluk hem de rivayetlerde bildirilen fazilet açısından tercih edilen uygulamadır.
Kaynaklar
- Kudûrî, el-Muhtasar — Namaz Bölümü (Gıyâm-ı Şehri Ramazan)
- Dürretü’n-Nasihîn — Ramazan ve Kandil Vaazları